Marami na rin akong naisulat na mga artikulong naglalaman ng mga seryosong paksa tungkol sa estado ng Pilipinas, di alintana ang mga kakatwang pangyayari na dati ay sa mga kuwentong halaw lamang ng Bulgar ko nababasa. Ngayon hindi na nakagugulat na may mabasa o marinig na balitang tulad ng isang babaeng nagging lalaki at naging babae again, mga batang hindi pa man tinutubuan ng isang uri ng hair… sa kili-kili ay lumilipad na ang mga career sa pagsayaw at pagkanta, baboy na dalawa ang mukha, sanggol na dalawa ang kasarian at marami pang iba not to mention ang isang binabaeng pinasukan ng lata sa puwet, na ikinatuwa naman ng ilang nurses at duktor (ng medicine at test papers noong college) na lumimot na sa Hippocratic oath at kodigo etiko ng Pinipino, este ng Pilipinas. Ignorantia juris non excusat.

Whew! Ngayon ako ay kumbinsido na marami na palang posible sa panahon ngayon. Noong ako ay musmos pa lang lagi akong nangangarap ng imposible – ang maging isang sikat na artista, scientist, chess player, model ng briefs at maging si Ultraman.

Ngayong ako’y nagkaisip ng kaunti at tumanda nagsimula kong tantuin kung ano nga ba ang aking kalalagyan pagkatapos ng kolehiyo. Ang nangyari ay mas posible pa palang maging ako si Ultraman at model ng briefs na 3 for 100 sa palengke kaysa ang mamuhay ng sapat sa araw-araw.

Iyon nga. Ngayon ko lamang nalaman na problema na pala ang mamuhay sa araw-araw. Dati-rati’y malungkot ng malungkot na ako pakatapos ng bawat episode ng X-Men, walang kamuwang-muwang na ilang milyong mga Pilipino pala ang gumigising araw-araw upang harapin ang katotohanang sila’y mamomroblema na naman kung paano tatawirin ang araw na iyon.

Humigit kumulang animnapung porsyento (60%) ng mga Pinoy ngayon ay nakatatawid sa isang araw sa halagang isang dolyar o mas mababa pa sa limampung piso, ayon sa pinakahuling estadistika (statistics). Kung suwerteng napakasipag pa ng ulirang ama at ina na sanlansak na pawis at dugo na ang ibinubo sa loob ng kulambo upang sundan ang panglimang junior ay mas marami pang mga bibig na maghahati sa limampung piso.

Tsk, tsk, tsk. Kaya nga aking natagpuan na sa mga araw ngayon posible nang maging si Ultraman. Oo, ikaw at ako, kaya nating maging si Ultraman. Posible tayong maging mga superhero na makapagliligtas sa mga maralita at ulila, kung sisikapin nating huwag maging makasarili at sa halip ay maghandog ng bukas na palad sa ating mga mahihirap na kapwa. Bagama’t ako’y walang belt na umiilaw, mga matang daig pang headlights ng Volks at shark’s fin sa ulo maituturing ko na ang aking sarili na si Ultraman sa pamamagitan lamang ng pagtulong sa aking bayan. Higit sa lahat ito ay magsisilbing isang pagtupad sa isa ko pang lihim na pangarap na minsan akala ko imposibleng matupad; ang mapangiti ang lahat.

Naaalala ko ang isang awitin na nirevive ni pareng Raymund Marasigan na ang title ay synonymous din sa title ng post na binabasa mo ngayon.

Bakit nga ba ganun? Ang mga babae habang tumatagal lalong nagiging mahirap ispelengin, para lang Prof mong habang tumatanda mas mahirap intindihin.

Minsan magkaroon ka lang ng numero sa phonebook na walang pangalan o kakaiba ang pangalan paghihinalaan ka na. O kaya ma-late ka lang sa inyong tagpuan dahil inayos mo requirements sa school babansagan ka nang babaero. Mayroon ring pagkakataong may mamutawi lang na pangalang babae sa labi mo yari ka. O kaya naman may mag-hi o hello lang sa iyo na babae o kahit bakla patay ka na naman.

Ang nakakatuwa pa riyan ang sa tuwing iniisip ng syota mo na naiiisip mo rin ang naiisip nya, yung tipo bang akala niya e may ESP ka upang malaman kung ano ang gusto niya nang hindi niya sinasabi. Kapag naman bobo kang katulad ko na hindi kayang hulaan ang laman ng isip niya sasabihan kang insensitive. Nakatutuwa. Maaaring dati ako si Ultraman ngunit hindi ako si Superman.

*finis*

Marami na akong mga nakasalamuhang kaibigan, kaklase, kabiruan, kagalit, katext at sino pa mang kaanuhan ang panay ang reklamo sa pagsusulat, kesyo lumaki raw sila hindi upang magsulat kundi mabuhay. Nakakatuwang isipin, sapagkat ang ironic sa tao ay ang kasipagan niyang magbuhat ng weights, magbasketball, magbilyar, uminom ng gin, at humitit ng bato habang ang pag-angat ng bolpen at pagkalabit sa kanyang utak upang makapagpalabas ng letra ay nagmimistulang LBM para sa kanya. Marahil hindi nga sila para sa pagsusulat.

Ngunit alam niyo ba na sa panahon ngayon ang nakatutuwa ay dahil sa naapektuhan sa nabasang Harry Potter maraming kabataan na rin ang pumansin sa propesyong dati-rati’y daig pang luklukan na lamang ng mga retiradong guro at pulitiko upang may pagkakitaan. At sa batang haiskul na minsang nagtanong sa akin, kasiyahan kong makatulong kahit kaunti.

Paano ako natutong magsulat? Minsan labing-anim na taon na ang nakararaan may isang ulirang ina ang nag-aruga sa apat na taon niyang anak. Isang araw nag-uwi ang ama ng bata ng Lego set siguro upang magkainteres ang anak sa engineering at balang araw maging isang inhinyero, ngunit sa kasamaang palad ginawa lang ng mapaglarong anak na modelo ng miniature buildings ang lego set at nagpyjamas upang umaktong siya si Ultraman, ang resulta after a month of fierce fighting Ultraman saved the world, sibak nga lang ang mga piraso ng Lego, pati lalagyang de-gulong.

Nag-isip ang ulirang mag-asawa, at kinabukasan umuwi ang ama may dala-dalang maliit na chalkboard, yung may mumunting gomang orasan sa gilid at may palamuting ABCD. Noon ako inumpisahang turuan ng aking ina ng basic alphabet, at upang manigurado bumili pa siya ng Nido na noon ay may freebie na fairy tale books. Tuwing hapon bago mag-noontime tulog matiyaga nya sa aking itrinanslate ung nasa fairy tale buks, este books (dapat kasi may consistency kundi babatukan ako ni prof), at sa araw-araw na pagbabasa mula sa Ali Baba hanggang sa Tom Thumb ay unti-unting tumatak sa isip ko ang mga basic English na salitang tulad ng the, go, to, is etc. (hindi kasali ang etc., grade 4 na ako nun noong malaman kong etcetera pala ibig nun sabihin), at soon tuwang-tuwa ako nang makayanan ko nang gumawa ng pangungusap na “The dog is barking”. Nagmayabang pa ako sa aking ina ilang araw ang makalipas nang iyon ay aking dinagdagan, “The dog is barking at the stranger”.

Siyempre maging s sariling wika ay hindi nagkulang ang aking ina. Natatandaan ko noon hindi ako pwedeng manood ng Sesame Street araw-araw kung hindi ko muna kakabisaduhin sa harapan niya mula A,E,I,O,U hanggang Ya,Ye,Yi,Yo,Yu. Dahilan iyon kung bakit noong kindergarten pangalawa ako sa klase sa pinakamaagang magrecite ng alpabeto, lamang ay una sana ako kung hindi dahil sa aking pagiging kabisote napagbaligtad ko ang Wa at Ya. Magkamukha kasi ang bigkas. Iyon ang una kong praktis sa pagbabasa. Ay teka, irrelevant pala. Sabi ko nga pala pagsusulat ang topic hindi pagbabasa, hehehe, sori.

By the way, how I learned to write (R. L .Stevenson ikaw ba yan)? Natatandaan ko sa sobrang trip kong makagawa ng mga fairy tale books na aking nabasa nauwi ako sa pagsusulat. Noong elementary may itinambak sa aking textbooks ang nanay ko na panay naman pang-haiskul; Values and Education I, Filipino IV, English IV, at Physics IV. Sabi basahin ko raw (e bakit napunta na naman ako sa pagbabasa). Ah basta, siguro sabihin na lang nating kaya ako nauwi sa pagsusulat ay dahil sa pagbabasa, at iyon ang panimula ng lahat.

Nang ako ay naging sportswriter sa school organ n0ong elementarya ako ay tinambakan ng aking coach ng dosenang diyaryo, basahin ko raw. Namangha ako nang aking matutunan kung paano maglaro ng baseball dahil noon ay laging laman ng pahayagan ang World Series ng New Yorks Yankees laban sa kakosa nitong New York Mets sa MLB ng Amerika. Hindi ko alam kung sinong loko ang nagpangalan roon na World Series e puro lang naman mga Amerikano ang naglalaban-laban. Nagtataka rin ako dahil maski sa NBA kung sino ang champion sa playoffs siya na rin ang tinaguriang World Champion, e state ng US vs. state ng US lng nman ang labanan. Ah ewan, di ko alam kung bakit kapag kampiyon ng Amerika kampiyon rin ng buong mundo, at kung kalaban ng Amerika kalaban rin ng buong mundo. Nang pagpraktisan ni Bush ang Baghdad ng Toys for the Big Boys (missiles at stealth bombers) OK lng sa atin, at nang pagpraktisan rin ang Pilipinas ng Toys for the Big Boys ni Bush n0ong Balikatan wapakels pa rin tayo. Sige friend George na Magtatalahib, este George Bush you’re welcome,come again. Eto na naman ako, flight of ideas ba?

Balik tayo sa larong piko. At bilang pagsisimula sa career ng pagsulat naisipan kong gumawa ng isang novelette (para lang towelette na maliit na towel, pero hindi platelet hahaha joke lang! korni). Iyon ay mini-novel, at sa totoo lang noong elementary ako ay hindi ko pa alam kung ano ang character, setting, plot, at climax, at ni storyline hindi ko pa napag-aralan (at kung natake-up man sa skul e baka noong panahong nagcutting ako para makipaglaro ng taching sa mga nagbabakal-bote o magbabad sa Worlds of Fun), kung kaya’t hindi ko napansin na ang tanging laman ng sinulat ko ay walang kabuhay-buhay na istoryang umikot lamang sa isang tauhan at nagsimula nang umagang siya ay gumising, kumain ng agahan, naligo, nagpraktis, lunch, nanood ng tv, dinner, natulog, gumising at nag-agahan ulit, at panay ganun na lamang na paulit-ulit. Narealize ko iyon nang nasa page 70+ na ako. Tinapon ko iyon kahit ako ay nanghinayang.

Ang aking unang seryosong naisulat ay inspired ng isang araw nang aking mabuklat sa library ng aking pinasukang high school ang mahiwagang aklat ng isang nagngangalang Mark Twain, at ang aklat na akala ko ay Introduction to Algebra ay ang bantog na The Adventures of Tom Sawyer pala. Tum Soyer, sabi nga naman ng aking kaibigan noon. Binasa ko iyon noong araw ring iyon kahit patay na naman ako noong time ng math dahil hindi ko nagawa ang assignment ko sa simplifying fractions, ngunit gayumpaman hindi ako nagsisising binuklat ko ang The Adventures of Tom Sawyer sa halip na Introductions to Algebra dahil malaki ang aking naging pakinabang.

Matapos ko iyon basahin kumuha ako ng bolpen at notebook at nagsimulang isulat ang isa pang novelette na aking pinamagatang The Little Raiders na hango rin sa Tom Sawyer at isa pang cartoons sa Pinoy Blockbuster Channel (na ngayon ay Cinema One na) na ang title ay 15 Boys. Oo nanggaya ako, ngunit hindi ako nang-plagiarize. Isa kasi sa unang praktis ng nais magsulat ay ang panggagaya. Magbasa ka ng Harry Potter, natuwa ka sa style, gayahin mo, ngunit kinalaunan magdevelop ka rin ng sarili mo.

Siyempre para matuto kailangan mo munang gayahin ang mga master; ginagaya ng mga inakay ang kanilang ina kung paano lumipad, at kahit naman mga inakay ni Gloria ay ginagaya rin siya kung paano lumipad papuntang Europa sa kadahilanang first time yata nilang sumakay ng eroplano.

Ngunit sa seryosong pangungusap, hindi masamang manggaya hanggang sa magkaroon ng sariling estilo. Para lang yan saranggola na kailangang hawakan hanggang sa iangat ito ng hangin mula sa iyong mga kamay. Sa sanaysay ni Robert Louis Stevenson na may titulong How I Learned To Write, umamin siyang natuto siya sa panggagaya, gayundin si William Wordsworth at John Keats, at pati na rin si Jose Rizal at marami pang mga manunulat. Bawat isa sa kanila ay naupo muna sa balikat ng mga higante bago sila nakatayo sa sarili nilang paa.

Ngunit, disclaimer lang, kinalaunan matapos silang matuto gumawa sila ng sariling estilo sapagkat ang orihinal pa rin ang winner. Ngunit siyempre sa iyong pag-aaral magsulat sa pamamagitan ng panggagaya alamin mong mayroong kasong plagiarism. Huwag kang magpupublish ng mga gawang gaya-gaya. Ang gulo ko noh.

Bagama’t sa bahay lagi akong trinatrato bilang pinakamatino sa lahat ng magpipinsang Alcala at Van der Pail wala silang alam na minsan tulad ni The Incredible Hulk mayroong mga araw na kapag masama ang gising ko ay nabubugok ako. Ngunit kumpara sa mga bugok sa panahon ngayon hindi pa naman ako maituturing na pinakabugok sa mga bugok, dahil mayroon pa ring butil ng kahit kaunting karunungan ang natitira sa utak ng engot na ito.

At bakit nga ba may mga pagkakataong sinasalakay ako ng kagaguhan? Minsan kapag may mga mokong sa campus na ibig kong patamaan dinadaan ko na lang sa pagsulat, at minsan naman kapag bumibiyahe ako mula bahay at darating sa school only to find out na late na ako sa nag-iisang klase ko sa araw na iyon, sira na ang buong araw ko. Minsan naman kapag inaway na naman ako ni gf ay sinasabihan ko ang aking sarili “ako kasi, ako kasi e!” sabay sapak sa sarili ko hanggang makatulog ako at magising na sumasakit ang cheekbone, young tipong pakiramdam ko may hematoma ako sa mukha.

Minsan sa aking column nilagay ko sa column box ko yung picture kong barag ang mukha. Alam ko sasabihin ninyo “e kung hindi ka pala bugok bakit mo kasi sinasapak sarili mo?” E paano nga mahal ko siya. Isa pa, bugok nga kasi ako.

Bakit ako bugok? Dahil ang kabataan ngayon ay mga bugok. Kumpara sa mga magulang natin, masyado tayong polluted ng teknolohiya. Wasak na ang kultura at napalitan na ng mga behikulong kumukulong sa atin sa mundo ng kagaguhan. Minsan habang naglalakad ako sa koridor ng campus may isang lalaki at isang babaeng magclassmates ang masayang nagkakantahan sa kaiga-igayang saliw ng I Wanna Fuck You ni Akon.

Boy: I see you winding n grinding up on that pole…

Girl:  C’mon, sing it!

Boy:  I know you see me lookin’ at you and you already know…

Girl: oh yeah!

Boy: I wanna fuck you, you already know…

Girl: Go on the jammin’ yeah, yeah.

Boy: I wanna  fuck you, you already know…

Girl: Dammit! You’re the man!

(Translate natin sa Tagalog at kantahin sa parehong music)

Boy: Nakita ko nagpapasarap at nagkakaskas ka sa poste…

Girl: Sige kanta lang!

Boy: Pansin kong nahalata mo akong tumitingin sa iyo…

Girl: Oh yeah!

Boy: Gusto kitang kantu**n, alam mo na ‘yon…

Girl: Tuloy ka lang, man!

Boy: Gusto kitang kantu**n, alam mo na ‘yon…

Girl: Dammit! You’re the man!

Tsk, tsk.  Panay katarantaduhan na talaga mga kabataan ngayon.
Hanep. (Kamot ng ulo habang nagtatype)

*finis*